Laten we de rollen omdraaien: zij penetreert hem

Er is een gedachte die al enige tijd in mijn hoofd ronddwaalt. Een die mij intrigeert en, verrassend genoeg, zelfs opwindt. De gedachte wordt direct opgevolgd door schaamte. ‘Wie een boek publiceert, verschijnt vrijwillig voor het publiek met zijn broek naar beneden’, schreef dichter Edna St. Vincent Millay begin twintigste eeuw. Dat is ongeveer hoe ik me voel bij het idee dat anderen dit lezen. En dat wekt weer m’n nieuwsgierigheid. Want waarom schaam ik me zo?

Mijn gedachte gaat natuurlijk over seks. En seks is per slot van rekening overal. Van expliciete reclamecampagnes voor American Eagle met Sydney Sweeney, de licht erotische Magnum-reclames en hitseries als Heated Rivalry tot gratis porno op het scherm in onze hand. Maar hoe zichtbaar seks ook is, vrouwelijke seksualiteit blijft omgeven door terughoudendheid. Zeker als het niet past binnen het bekende script. Hoewel Nancy Friday al in de jaren zeventig de mythe van de brave vrouwelijke seksualiteit doorbrak met haar boek My Secret Garden, waarin ze talloze en zeer gevarieerde fantasieën van vrouwen verzamelde, wordt het vandaag nog steeds vanzelfsprekend gevonden dat vrouwelijke seksualiteit beteugeld en getemd is.

In gedachten hoor ik de stem van mijn overleden vader: ‘Seks is privé, daar praat je niet over!’ Maar in lijn met Friday zie ik het erkennen en openlijk bespreken van vrouwelijke seksualiteit – en alles wat daarbij komt kijken, van fantasie tot erotiek en opwinding – als essentieel voor het welzijn van vrouwen. Zij was gefascineerd door het innerlijke onderdrukkingsmechanisme van vrouwen zelf: hoe sociale normen, opvoeding en het ideaal van de ‘goede vrouw’ leiden tot remmingen rond seks en fantasie. Een mechanisme dat bij mij, eerlijk gezegd, op standje overdrive staat.

De realiteit is dat er, als het om seksualiteit gaat, nog emancipatoire winst te behalen valt voor vrouwen. Onder heteroseksuele stellen bedraagt de orgasmekloof, een uiting van een ongelijkwaardige verdeling van genot, zo’n 65 procent en is penetratieseks nog altijd de norm. Die twee zijn dan ook onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Volgens socioloog Alice Evans ligt de crux van een gendergelijke samenleving in gelijkwaardige romantische relaties. In haar onderzoek blijken samenlevingen waar vrouwen het meest geëmancipeerd zijn, ook de samenlevingen waar relaties het meest gelijkwaardig worden ingevuld.

De slaapkamer lijkt me daarvoor een uitstekend begin.

Hierbij wil ik iedereen die mij kent en niet de ins en outs van mijn seksuele interne leven hoeft te weten, de kans geven om op dit moment te stoppen met lezen. Ik bedank je bij voorbaat. Aan iedereen die blijft, vraag ik om alle overtuigingen over ‘hoe het hoort’ te parkeren en je open te stellen.

Mijn gedachte? Hoe het zou zijn om als vrouw een man te penetreren. Pegging, heet dat. Ik gniffel bij de gedachte hoeveel mannen nu met samengeknepen billetjes zitten, maar bare with me. Dit gaat ergens heen, dit wil je niet missen.

Stoute droom

Het is een vraag die zich de afgelopen jaren langzaam heeft uitgekristalliseerd. Aangewakkerd door een beeldende scène uit Miranda July’s spraakmakende roman All Fours waar de naamloze hoofdpersoon, een vrouw, in haar masturbatiefantasie een piemel heeft waarmee ze penetreert. Als ik erover nadenk, voelt deze gedachte als het stoutste wat ik kan bedenken. Alsof ze eigenlijk niet gedacht mag worden.

En misschien is dat precies de kern van de opwinding.

De Franse filosoof Georges Bataille schreef al in L’Érotisme (1957) dat erotiek in essentie draait om het overschrijden van grenzen. Dat roept de vraag op: welke grens overschrijd ik hier eigenlijk?

Het antwoord lijkt simpel. Mijn erotiserende gedachte keert het dominante script (man penetreert, vrouw ontvangt) om. Door in mijn fantasie die rollen om te draaien, raakt ze aan iets groters. Aan het idee van de vrouw als passief, dienstbaar en ontvankelijk. Een beeld dat zo diep in onze cultuur zit dat het bijna vanzelfsprekend voelt.

De vrouw die van dat beeld afwijkt, loopt risico. De grens tussen begeerlijk en afkeurenswaardig is voor ons vrouwen altijd dun geweest. Wie niet die dienende, ontvangende, ‘kuise’ maagd is, is de hoer. Mijn schaamte rondom het fantaseren over pegging raakt dus aan een reële angst.

Maar waar komt dit diepgewortelde beeld over de vrouwelijke seksualiteit eigenlijk vandaan? Laten we even terugblikken.

Historisch taboe

In de westerse traditie werd vrouwelijke seksualiteit lange tijd gezien als verleidelijk en gevaarlijk tegelijk. Van Eva tot de heks: de vrouw als bron van verleiding en ontwrichting. De christelijke moraal versterkte dit: seksualiteit kreeg een negatieve bijklank en een dubbele standaard werd duidelijk zichtbaar. Een man die buiten het huwelijk seks had, kon biechten, kreeg een boete en werd vergeven. Een vrouw werd publiekelijk vernederd, verbannen of erger. In de middeleeuwen was het bijvoorbeeld in delen van Frankrijk gebruikelijk dat een vrouw die van overspel werd beschuldigd werd kaalgeschoren, gegeseld en door de straten werd gejaagd, waarna ze soms levenslang in een klooster werd opgesloten als haar man haar niet terugnam.

In de 18de eeuw schreef Jean-Jacques Rousseau in Émile, of Over de opvoeding dat de ideale vrouw bescheiden en gericht op de man moest zijn. Waar de jongen, Émile, werd opgevoed tot zelfstandig en vrij individu, werd het meisje Sophie geleerd om gehoorzaam, charmant en zorgzaam te zijn. ‘De vrouw is gemaakt om te behagen’, schreef hij zonder een spoortje twijfel. Intellectuele vorming? Niet nodig. Dat was iets voor jongens. En het bizarre is: hij zag dat niet als ongelijkheid, maar als de natuur zelf. Zijn ideeën verspreidden zich razendsnel en Émile werd een soort bijbel voor opvoeders.

De man leefde buiten, de vrouw binnen. Hij produceerde, zij verzorgde

Rousseau schreef zijn boek ook niet geheel toevallig op het moment dat men anders ging denken over het verschil tussen de seksen. Tot dat moment dacht men namelijk dat mannen en vrouwen varianten waren van dezelfde sekse: de vrouw simpelweg benadeeld met de ‘minder perfecte’ variant van het geslacht. Maar in diezelfde periode kwam het tweeseksenmodel op. Man en vrouw werden niet langer gezien als varianten van één geslacht, maar als twee volledig gescheiden categorieën. Die gedachte vond zijn weg naar een bredere maatschappelijke ordening. Met de opkomst van de industriële samenleving werd het onderscheid tussen publiek en privé scherper. De man leefde buiten, de vrouw binnen. Hij produceerde, zij verzorgde. Wat begon als praktische verdeling werd gepresenteerd als natuurlijke orde.

Zelfs de wetenschap droeg bij aan dat beeld. Toen in de negentiende eeuw duidelijk werd dat menselijke voortplanting niet afhankelijk is van een vrouwelijk orgasme, verdween een van de weinige argumenten voor vrouwelijk seksueel genot. Niet functioneel en dus minder relevant. Freud deed er in de jaren twintig een schepje bovenop door het vaginale orgasme te bestempelen als volwassen en het clitorale als kinderlijk. De meeste vrouwen konden natuurlijk helemaal geen vaginaal orgasme krijgen en zo werd het merendeel van hen beschouwd als ‘niet normaal, frigide en seksueel onvolwassen’. Penetratieseks, de ultieme daad waarbij de man geeft en de vrouw ontvangt, de vrouw ruimte geeft en de man ruimte inneemt, werd intussen centraal gesteld als norm.

Doei penetratie

Pas in 1966 veegde het beroemde seksuologenkoppel William Masters en Virginia Johnson dat hele idee van twee soorten orgasmes van tafel. Dankzij beter inzicht in de anatomie van de clitoris toonden zij aan dat álle orgasmes, zonder uitzondering, voortkomen uit clitorale stimulatie. Maar zoals dat vaak gaat met culturele overtuigingen: de wetenschap kan iets weerleggen, het geloof blijft hangen. Een paar jaar later maakte de Amerikaanse feministe Anne Koedt er een politiek punt van in haar pamflet The Myth of the Vaginal Orgasm. De vagina heeft nauwelijks zenuwuiteinden, schreef ze, en het idee van het vaginale orgasme is geen biologisch feit maar een patriarchale constructie. Door penetratie te definiëren als de manier waarop vrouwen horen klaar te komen, wordt mannelijk genot automatisch het uitgangspunt.

En ineens snap ik hoe dat script (man penetreert, vrouw ontvangt) zich zo diep heeft vastgezet. Niet in één keer, maar laag voor laag opgebouwd. Eeuwen van religie, wetenschap en moraal hebben het vormgegeven, verstevigd, gelegitimeerd.

En toen werd in de jaren negentig en begin tweeduizend, mijn gloriejaren van seksuele vorming, porno mainstream. En het deed precies wat elk stevig cultureel bouwwerk nodig heeft: het bevestigde het verhaal. Vrouwen die zich in meer of mindere mate voegen naar de man. In dienst van zijn verlangen. De vrouw met grote, vragende en adorerende ogen, vaak van onderaf kijkend naar de man die ze begeert. Zijn erectie in haar mond, volledig aan hem onderhevig. En zelfs wanneer haar genot in beeld komt, staat het niet op zichzelf. Het dient hem. Door snel en moeiteloos klaar te komen – vaak, wonderlijk genoeg, alleen door penetratie – en door luid te laten horen dat het goed is. Kreunen, hijgen, jodelen. Het is een hele performance.

Submissive

Ik lijk dat in mijn seksuele realiteit te hebben overgenomen. Het grootste deel van mijn opwinding koppel ik aan de zijne. Alsof mijn verlangen pas echt mag bestaan als het door hem wordt aangewakkerd. De seks en mijn opwinding zijn klaar nadat zíj́n hoogtepunt bereikt is. Alsof ik liever niet te veel ruimte inneem met mijn eigen genot.

Hij wordt iemand die ontvangt, iemand die zich overgeeft. Juist die verschuiving maakt de man in deze fantasie voor mij onweerstaanbaar

Is dat wat internalisatie is? Het maatschappelijke script dat onder je huid is gekropen?

Fascinerend dan, dat mijn erotiserende gedachte hier juist haaks op staat. Een vrouw die begeert, die binnendringt, die de penetrerende rol inneemt. En wat me misschien nog het meest opwindt: een man die zich láát penetreren. Zo worden in die fantasie twee grenzen overschreden. Die van mij en die van hem. Ook hij laat de rol los die hem is toebedeeld. Hij is niet langer degene die handelt en domineert, maar iemand die ontvangt, die zich overgeeft. Juist die verschuiving maakt de man in deze fantasie voor mij onweerstaanbaar.

De mannelijke anus is, nu ik er zo over nadenk, misschien wel het enige lichaamsdeel waar taboe omheen hangt. In tegen stelling tot de vrouw, wiens lichaam van oudsher bezaaid is met verboden zones: van de enkel tot de tepel tot het haar op haar hoofd.

Ik moet denken aan een iconische scène uit Sex & the City waar Miranda, aangemoedigd door haar lover Aaron, erachter komt dat beschrijvend praten tijdens de seks ook haar opwindt. Ze krijgt de smaak te pakken en zegt op een goed moment tegen Aaron: ‘You really like it when I slip my finger in your ass. You just really like a finger in your ass.’ Aaron kijkt vol afgrijzen: ‘Whu? Excuse me!’ en dát markeerde het einde van hun datingavontuur. Later aan tafel met alle vriendinnen vraagt ze zich hardop af waarom dat het enige is dat je blijkbaar niet kunt zeggen tegen een man. Terwijl het, zo vervolgt ze, wel waar is. Hij geniet ervan. Net als veel andere mannen, vult een ander aan tafel aan, waarop Carrie zegt: ‘Oh nee, ze genieten er echt van. Ze willen er alleen niet op gewezen worden.’

Haal je hoofd uit je kont

Volgens socioloog Michael Kimmel is mannelijkheid iets wat voortdurend bewezen moet worden. Het is kwetsbaar en kan worden afgenomen. De angst om buiten de norm te vallen drijft mannen tot gedrag dat die mannelijkheid bevestigt. De mannelijke anus is cultureel gezien versmolten met de homoseksuele identiteit. Geef je toegang tot dit verboden gebied als heterosekuele man, dan is de angst dat je seksuele identiteit op het spel staat reëel.

Er zit iets subversiefs in zeggen: bekijk het maar, ik omarm dit, en ik laat me er niet door bedreigen

Binnen dat kader is je laten penetreren geen neutrale handeling, maar een breuk. De Britse actrice Jameela Jamil zei: ‘Hoe meer een man in contact staat met zijn vrouwelijke kant, hoe machtiger en rebelser hij wordt. Er zit iets subversiefs in zeggen: bekijk het maar, ik omarm dit, en ik laat me er niet door bedreigen.’ Wie dat durft, hoeft zijn mannelijkheid niet meer te bewijzen. Hij is er al voorbij. Ik vind de gedachte aan zo’n man onweerstaanbaar.

Ik spreek met Leon (41) die zich weleens heeft laten penetreren door zijn vrouw Eva (38). Hij moet lachen als ik hem vraag of hij zich dan aangetast voelt in zijn mannelijkheid: ‘Nee, geen moment. Integendeel. Het voelt altijd ergens wel heldhaftig om dit te kunnen ondergaan.’ Zijn antwoord is in lijn met kwalitatief onderzoek onder heteroseksuele mannen. In de praktijk blijkt dat anaal genot zelf geen schaamte oproept, maar eerder de culturele verhalen eromheen. De angst zit in het hoofd, niet in het lichaam.

Er is dan ook een groeiend verlangen naar deze seksuele ervaring onder heteromannen en -vrouwen. Volgens een enquête onder vierduizend Amerikanen van onderzoeker Justin Lehmiller van het Kinsey Institute bleek dat zo’n 60 procent van de mannen erover fantaseert weleens anaal gepenetreerd te worden. 40 Procent van de vrouwen fantaseert over penetreren. Pornowebsite Clips4sale verklaarde 2023 zelfs tot ‘Year of Pegging’ door de explosieve toename in zoekopdrachten en verkoop van peggingvideo’s. Ze pleiten daarbij voor normalisering in de heteroseksuele context.

En het blijft niet bij fantaseren alleen, want de verkoop van peggingproducten stijgt in de VS al sinds 2018 met zo’n 44 procent per jaar. Ook de Amsterdamse seksshop Mail & Female ziet de laatste jaren een stijging in het aantal bestellingen van strap-ons, oftewel voorbinddildo’s.

Leon beschrijft het, tijdens ons gesprek, als een verschuiving van perspectief. ‘In plaats van altijd degene te zijn die penetreert, wilde ik ervaren hoe het is om te ontvangen.’ Voor hem zit de opwinding niet alleen in de fysieke sensatie, maar ook in de rolwisseling. In het loslaten van controle. Eva herkent dat. Voor haar ligt de aantrekkingskracht juist in het doorbreken van de norm. ‘Volgens mij is dat waar seks ook voor bedoeld is’, zegt ze.

Onderzoek laat zien dat koppels die met pegging experimenteren vaak meer intimiteit ervaren. De kwetsbaarheid van de een en de ruimte van de ander creëren een dynamiek die in veel heteroseksuele relaties ontbreekt. ‘Wat zou heteroseks erop vooruitgaan als alle mannen ervaring zouden opdoen met anale seks. En dan het ontvangen ervan, niet het toedienen’, schrijft Bregje Hofstede in haar essay in de Volkskrant. ‘Wat zou het heerlijk zijn als al die penisdragers ten minste eenmaal hadden ervaren hoe het is om zo weerloos te zijn, en wat ervoor nodig is om een kringspier te ontspannen die aanvankelijk koppig, woordeloos nee verkoopt; een kringspier waarmee niet valt te onderhandelen, en die zich alleen geduldig laat geruststellen. Ik denk dat de seks veel beter zou zijn. En trouwens ook dat geen man meer zou klagen dat alleen híj ‘‘iets deed’’ in bed.’

Bevrijding

Ik kan de gedachte ook niet loslaten dat er voor mannen veel te winnen is bij het omwisselen van de penetrerende rol. Inmiddels kampt 1 op de 3 mannen onder de 40 met erectieproblemen, schrijft Laura Kemp in Vrij Nederland in een stuk over oprukkende erectieproblemen. Een cijfer dat moeilijk los te zien is van de druk om altijd de penetrerende, presterende partij te zijn. Stel je voor, de verademing om die hele performance ook eens aan een ander over te laten!

Bovendien is er naast het emancipatoire aspect voor vrouwen, de boost aan intimiteit en het verlichten van de prestatiedruk voor mannen nog iets extra’s te winnen. En wel via de biologie. Ik heb het over de prostaat. Een klier ter grootte van een walnoot. Ook wel de mannelijke G-spot genoemd, oftewel een super-charged erogenous zone, bereikbaar, juist ja, alleen via de anus. Bij stimulatie kan dit leiden tot zeer intense orgasmes. Leon zegt: ‘Als mijn prostaat gestimuleerd wordt, nemen mijn orgasmes een heel ander niveau aan. Allesoverstijgend. Dat wil je niet missen. Dat gun ik elke man.’

https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-mei-2026/

En toch bereiken veel mannen dit punt nooit. Niet omdat het er niet is, maar omdat de weg ernaartoe beladen is. Wat overblijft, is een lichaam met mogelijkheden die cultureel worden afgewezen. Nu begrijp ik dat penetreren met een strap-on voor de meesten (nog) een brug te ver is, maar er zijn natuurlijk ook andere, mildere vormen mogelijk. Een vinger of prostaatspeeltje volstaat ook. Of laat het alleen bestaan in je fantasie en deel die dan met je partner.

Ik realiseer me dat mijn nieuwsgierigheid naar pegging niet zozeer alleen over seks gaat, maar vooral over ruimte innemen. Over regie. Over wat er gebeurt als je het script durft los te laten. Het gaat over het overstijgen van het ‘goede vrouw’-ideaal, het letterlijk innemen van ruimte. Van gepenetreerd worden naar zelf penetreren als ultiem symbool van de geëmancipeerde vrouwelijke seksualiteit.

Het voelt goed om op een positieve manier over grenzen te gaan. Niet om te shockeren, maar om scheefgegroeide ideeën recht te zetten

De schaamte die ik voel, is niet omdat ik speel met onnatuurlijke gedachten – biologie maakt zelfs een sterk punt voor pegging – maar omdat het ingaat tegen de rol die de cultuur van ons vrouwen (en mannen) verlangt. Nu is het niet zo dat die schaamte met dit stuk is opgelost. Maar wat ik wel kan zeggen is dit: het voelt goed om op een positieve manier over grenzen te gaan. Niet om te shockeren, maar om scheefgegroeide ideeën recht te zetten. Mijn angst om door ‘de ander’ als hoer gezien te worden blijft. Maar ik realiseer me dat dat oordeel meer zegt over de worsteling van diegene met het zien ontwrichten van het systeem dan over mijn gedachten.

Daarbij merk ik hoe die ruimere definitie van seksualiteit mijn vuur aanwakkert. Hoe heerlijk het is om voorbij beperkende kaders te ‘spelen’, in dit geval in gedachte, in andere gevallen in de praktijk. Hoe ik als vrouw, door die bevrijdende seksualiteit, groei en floreer. Dus fuck it. Ik kies ervoor om geen willoze drager van het patriarchaat te zijn, maar iemand die met machtsrelaties speelt en ze naar haar eigen lichaam toebuigt. Schaamte is een krachtig instrument om ons op onze plek te houden. Vrijheid, zelfexpressie en genot liggen elders te wachten.