Iedereen is aan het aftellen tot de nieuwe Connie Palmen er is

Na elf jaar komt er eindelijk weer een roman uit van de grande dame van de Nederlandse literatuur. De nieuwe Connie Palmen gaat over haar ‘liefste vijand, de man die de daaropvolgende veertig jaar mijn onafscheidelijke metgezel en geliefde zou zijn’. Zijn naam: Johnnie Walker.

Palmen was eerder in interviews openhartig over haar alcoholisme. Zo zei ze in 2020 bij de talkshow M van Margriet van der Linden: ‘Geen glaasjes. Dat deed ik niet. Ik deed flessen.’ De in Noord-Limburg geboren schrijver vertelde eerder in NRC over het afkicken van alcohol en een bezoek aan een Amsterdamse verslavingskliniek.

alcohol

Nu is er een roman, die – als de voortekenen niet bedriegen – over alcohol gaat. Het zou niet het eerste autobiografische boek van Palmen zijn: eerder schreef ze onder meer I.M. over haar relatie met Ischa Meijer en Logboek van een onbarmhartig jaar, na het overlijden van haar man, D66-oprichter en voormalig vicepremier Hans van Mierlo.

Carel Peeters schrijft al ruim vijftig jaar voor Vrij Nederland over boeken. Hij kijkt erg uit naar haar nieuwe boek: ‘Ik heb alles gelezen van Palmen en heb altijd grote bewondering voor haar gehad. Palmen weet veel van het menselijk hart en veel van het menselijk hoofd en daar weet ze in grote variatie over te schrijven. Haar laatste roman Jij zegt het (waarvoor ze de Libris Literatuurprijs kreeg) over Sylvia Plath en Ted Hughes was een hoogstandje.’

Afgelopen juli werd bekend dat Palmen de prestigieuze Constantijn Huygens-prijs voor haar oeuvre krijgt. De jury schreef onder meer: ‘Zowel haar werk als haar publieke optredens getuigen van haar onvoorwaardelijke loyaliteit aan de literatuur, en maken haar tot een beschermvrouw van onze letteren.’

Populair onder jongeren

Het bekendst is Palmen van De wetten, haar debuutroman uit 1991 over een jonge filosofiestudente. Het boek werd een kaskraker. In het eerste jaar werden al meer dan vierhonderduizend exemplaren verkocht en onlangs werd De wetten voor het toneel bewerkt en gespeeld door het ITA Ensemble. De roman vindt, 35 jaar na verschijning,  nog steeds zijn weg naar lezende jongeren,  zegt Gaston Franssen, hoogleraar Nederlandse letterkunde en intermedialiteit aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Elk jaar komen vrouwelijke studenten met De wetten aan en zeggen: ‘Dit boek gaat over mij.’ Ook veel jonge schrijvers zien Palmen als een soort rolmodel.’

Volgens Franssen is de centrale vraag in haar werk: hoe word je eigenlijk wie je bent?  ‘In haar vroege romans stelde ze die vraag vanuit de ik-figuur en in latere boeken stelde ze die vraag via andere mensen. Johnnie Walker lijkt een terugkeer naar een roman over een jonge vrouw uit een niet-randstedelijke omgeving in de ik-figuur, net als haar bestsellerroman De wetten. Ik ben heel benieuwd hoe Palmen dat gaat uitwerken.’

Paula Heeger, boektokker en journalist, beaamt dat: ‘Palmen heeft een zweem van nostalgie en romantiek over haar heen hangen en dat spreekt jongeren aan. Velen zien Palmen meer als publiek figuur dan als schrijver. Meestal plaatst Havermelkelite (een populair Instagramaccount, red.) rond het boekenbal iets en dan komt Connie Palmen voorbij. Voor sommige mensen is Palmen echt een icoon.’

Heeger heeft wel een kritische kanttekening bij Palmens werk: ‘Niet elk boek van Palmen is even geslaagd, maar ze kan zichzelf heel goed neerzetten en dat spreekt mensen aan. Ze is haar eigen merk.’

Flessen in de etalage

Manda Heddema, Boekverkoper van het Jaar 2021 en eigenaar van de Driebergse Boekhandel Jacques Baas kan niet wachten tot Palmens nieuwe boek er is. ‘Het is een van de grote romans van het najaar en voor de Nederlandse literatuur is het belangrijk dat deze roman verschijnt.’  Het boek komt zeker in de etalage. Of zij er ook flessen Schotse whisky bij gaat leggen? Heddema lacht. ‘Als we dat doen, wordt het lege flessen gevuld met appelsap!’